Voorwoord ACOM Journaal oktober 2025

Ik had mij voorgenomen deze keer in mijn voorwoord niet te veel aandacht te besteden aan de oorlog tussen Rusland en Oekraïne, maar dat valt niet mee. Het is toch wel een brandhaard op het wereldtoneel waar ik dagelijks meerdere malen op gewezen word, over spreek of bij stil sta. Nu ben ik van nature geen angsthaas maar echt vrolijk wordt ik er niet van.

Afgelopen week zag ik onze minister op tv toch maar weer eens duidelijk maken waar ik ook toch steeds op wijs. Het steunen van de Oekraïners in de hun strijd tegen de bezetter is vooral in ons belang. Of zoals ik het zelf vaak zie of zeg: ‘de Oekraïners strijden daar, en brengen daar in meer opzichten grote offers, ook onze oorlog.’ Elke slag die zij de Russen toebrengen is er eentje en daardoor zijn wij als doorgaans verwende Nederlanders weer een stukje veiliger.

Ik heb dan ook groot respect en veel waardering voor alle mensen die zich inzetten om de Oekraïense vrienden te steunen, trainen of bijstaan. Overigens is dat niet de enige brandhaard in de wereld maar wel degene die het dichtstbij komt of ons het hardst of het meest direct raakt.

Afgelopen week verscheen er ook een bericht in de krant dat de Polderbaan op Schiphol enkele uren gesloten was door een aldaar gesignaleerde drone. Die drone verwerd via een “klein vliegend voorwerp” al snel tot een ballon, die men overigens niet heeft teruggevonden. Aan de ene kant uit te leggen als een vorm van paniek, aan de andere kant uit te leggen als een vorm van downscalen. Maar wat het ook is, niets is meer zoals het was.

Drones zijn ineens altijd en overal in ons doorgaans zo veilige deel van Europa. Vaak als proefballonnetje vanuit Rusland om te zien hoe de NAVO zal reageren maar ook vaak om daadwerkelijk informatie te vergaren of om het luchtverkeer te verstoren. In dat licht zijn ook de drones in Denemarken een (veeg)teken aan de wand. Vlak voor een Europese top kan daar natuurlijk nooit van toeval gesproken worden.

Wat ik dan oprecht mooi vind is dat ons kleine Nederland de Denen gaat bijstaan op dat gebied. Denemarken heeft Europese NAVO-bondgenoten gevraagd om bijstand op meerdere vlakken en Nederland geeft, samen met onder andere Duitsland, Zweden en Frankrijk, gehoor aan dat verzoek. Enerzijds mooi dat ook hierdoor duidelijk wordt gemaakt dat bondgenoten in Europa één zijn en elkaar steunen, anderzijds mooi om te zien waarin een klein land groot kan zijn.

Nederland heeft overigens eerder al onderkend wat voor impact drones kunnen hebben in de huidige en toekomstige oorlogsvoering. Men heeft dan ook niet alleen geïnvesteerd in drones maar ook in anti-drone capaciteit. Naast de steun en bijstand die Nederland hier verleent aan Denemarken, is dit natuurlijk ook een uitstekende gelegenheid om (weer en meer) samen te werken met de andere bond- en lotgenoten en daar ook weer lering uit te trekken.

Ook mooi om te zien dat er steeds meer zichtbaar wordt van de uitbreidingen en vernieuwingen van Defensie waarbij ik mij overigens afvraag of het allemaal wel snel genoeg gaat. Op alles wat Defensie wil verwerven zitten lange levertijden. Doordat de hele wereld in rep en roer is, lopen zowel de levertijden als de prijzen op.

Hoewel de begroting van Defensie stijgt is het de vraag hoelang het nu weer gaat duren om te groeien naar het nieuwe NAVO-percentage. Door de enorm gestegen prijzen krijgen we nu echt minder materieel en materiaal voor dezelfde harde euro’s dan vroeger, – hoewel de koers van de dollar daarbij in ons voordeel kan werken. Maar het echte probleem is volgens mij nog steeds de vulling van de krijgsmacht. En dan heb ik het zowel over de kwantitatieve als de kwalitatieve vulling. En naar mijn mening lossen we dat niet op met meer reservisten en het sturen van enquêtes aan jongeren. Er is in Nederland immers niet voor niets gekozen voor een beroepsleger.