Voorwoord ACOM Journaal oktober 2022

Elk voorwoord dat ik schrijf voor ACOM Journaal kan ik ongeveer op dezelfde manier beginnen: “De afgelopen maand(en) gebeurde er weer van alles. Hoogtepunten en dieptepunten op alle fronten.”

Het meest opvallende daarbij is uiteraard hetgeen gebeurt in de Oekraïne en alle zaken eromheen. We worden dagelijks bestookt met informatie dienaangaande, maar daarbij moeten we ook blijven beseffen dat informatie in het huidige tijdsgewricht ook, of juist, als een wapen kan worden gezien en gebruikt.

Een kat in het nauw maakt rare sprongen maar de sprongen die Poetin de laatste tijd maakt worden steeds vreemder. De aanloop naar de referenda in de regio’s Loegansk, Donetsk, Zaporizja en Cherson in Oekraïne, was op zich natuurlijk al een schijnvertoning en in die zin schandalig. Nog schandaliger was de annexatie van die gebieden die erop volgde maar het dieptepunt was toch wel de retoriek die in alle speeches eromheen van Russische zijde werd geuit.

Ook, of misschien wel juist, (wederom) de opmerking van Poetin dat hij Rusland met alle mogelijke middelen zal verdedigen (en dat dat geen bluf is) kreeg in die dynamiek wel een andere lading. Hoewel vrijwel de hele wereld heeft aangegeven de voornoemde annexaties (terecht) niet te erkennen moge duidelijk zijn dat de Russen van mening zijn dat aanvallen op de Krim, Loegansk, Donetsk, Zaporizja en Cherson gezien kunnen (en zullen) worden als een aanval op Russisch grondgebied.

Tot op het moment dat ik dit voorwoord schrijf is daar echter niet als zodanig op gereageerd en worden er dagelijks successen van het Oekraïense leger gemeld. Elke dag worden er weer delen terugveroverd op de bezetter, en dan ook nog juist in die bezette, en illegaal geannexeerde, gebieden.

Overigens moge duidelijk zijn dat ook de reacties van de “andere zijde” op de uitspraken en acties van Poetin de situatie niet eenvoudiger maken. Zo heeft president Biden aangegeven dat het Tomahawks zal regenen op Rusland als ze een (tactisch) kernwapen inzetten en heeft de (Amerikaanse) ex-generaal Petraeus aangegeven dat als Poetin kernwapens inzet, het Russisch leger in Oekraïne en op de Krim zal worden uitgeschakeld.

Ook zijn opmerkingen dat de NAVO elk conventioneel wapen en elk Russisch marineschip zal aanvallen als president Poetin zijn dreigement om een kernwapen in te zetten in de oorlog tegen Oekraïne waarmaakt, maakt de spanningen in ieder geval niet kleiner. Of de opmerking van generaal b.d. Petraeus, dat de VS bij een eventuele vergeldingsactie geen gebruik zal maken van kernwapens, de spanning wat minder zal doen oplopen, valt te betwijfelen.

Ook het Russische besluit tot (gedeeltelijke?) mobilisatie en de wijze waarop daar invulling aan wordt gegeven, is veelzeggend. We zien de meest vreemde beelden van en over mensen die worden “opgeroepen” en horen de verhalen over gebrek aan ervaring en/of training en dat de mensen vrijwel direct naar het front gestuurd worden.

Nu leek het er toch al ernstig op dat de Oekraïners een stuk beter gemotiveerd zijn dan de Russische militairen, maar die beelden doen niet vermoeden dat hierin onverwijld verbetering zal komen. Als we zien dat de Oekraïners nog steeds voorzien worden van moderne wapens en er zelfs trainingen worden gegeven aan Oekraïense militairen door verschillende landen uit het Westen is de positie van de betreffende gemobiliseerde Russische mensen niet te benijden. Ik heb dan wel beeld bij de cynische opmerkingen in de media dat ze toch min of meer “kanonnenvoer” zullen zijn. En dat brengt ons toch wel weer bij de kern van het probleem.

Elke oorlog kent alleen maar verliezers. Er sneuvelen onnodig mensen aan beide zijden en elke gesneuvelde militair of door oorlogsgeweld gedode burger is er een teveel. Daarnaast moge het duidelijk zijn dat Oekraïne voor een goot deel verwoest is en het nog vele decennia zal duren voordat de infrastructuur hersteld zal zijn. Uiteraard voor zover dat überhaupt gaat gebeuren en betaald kan worden.

Laten we dan ook maar blijven hopen dat de oorlog binnenkort tot een einde komt en zeker niet verder escaleert. Voor ons aller belang, maar vooral voor de mensen die er direct bij betrokken zijn en de mensen voor wie de gevolgen direct en indirect heel groot zijn.