Voorwoord ACOM Journaal april 2026

De situatie in het Midden-Oosten wordt steeds nijpender en gevaarlijker. Veel mensen die ik spreek hebben het alleen maar over de prijzen aan de pomp. Heel af en toe hoor je dan ook mensen over wat dat zal gaan doen met de inflatie. Eerdere prognoses (Najaarsraming 2025) van de Nederlandsche Bank (DNB) gingen uit van een inflatie die zou dalen van 3,0% in 2025 naar 2,4% in 2026 en 2,3% in 2027. Volgens diezelfde prognoses zou het BBP dalen naar 1,2% in 2026 en 1,1% in 2027. Voor mij waren dat al zeker geen cijfers om euforisch van te worden, maar het wordt er op deze wijze allemaal niet beter op.
De DNB gaf recentelijk al aan dat, indien de hoge olie- en gasprijzen in de loop van dit jaar weer dalen tot niveaus van voor de oorlog, het BBP dit jaar 0,3% lager zou uitkomen dan in de Najaarsraming werd geopperd en de inflatie 0,7% hoger. Let wel, als de olie- en gasprijzen in de loop van dit jaar weer dalen tot niveaus van voor de oorlog, en dan wordt er nog niet eens bij verteld wanneer die prijzen weer gedaald zouden moeten zijn.

Ik betwijfel óf en wannéér die prijzen weer zullen gaan dalen en tot welk niveau, – ik ben immers geen econoom en heb ook geen glazen bol. Wat volgens mij in ieder geval niet helpt is de attitude van een aantal wereldleiders, – met de Amerikaanse president voorop. ‘Leuk’ dat hij stelde dat Iran de prijs zou gaan betalen voor hetgeen zich zou gaan afspelen in het Midden-Oosten, – maar de gevoelspraktijk is toch echt anders. Ongeveer de hele wereld betaalt de prijs.

Wat ik nog vervelender vind is dat (o.a.) Rusland daarvan profiteert: het zal immers weer meer geld binnenkrijgen bij gestegen olieprijzen. Daarnaast verslapt de aandacht voor de agressieoorlog van Rusland tegen Oekraïne nu aller ogen gericht zijn op de oorlog in het Midden-Oosten. ‘Leuk’ dat Trump, juist op het moment dat ik dit voorwoord schrijf, weer stelt dat de oorlog (of is ook dit een “speciale operatie”?) Epic Fury, binnen enkele weken beëindigd zal zijn. Maar dan moet ik toch denken aan zijn opmerkingen dat hij de oorlog tussen Rusland en Oekraïne binnen een dag zou beëindigen..
Nu is inflatie iets anders dan salaris, en van procentjes kan men niet eten. En laten we nu net dit jaar weer een AVW-akkoord voor de sector Defensie hebben dat afloopt. Wat zal deze werkelijkheid dan doen met de beschikbare ruimte voor een nieuw arbeidsvoorwaardenakkoord? Voor Defensie is de bespottelijke nullijn die voor de meeste ambtenaren is afgekondigd dan wel niet van toepassing, maar bij een stijgende inflatie wordt het geld minder, dus een verbetering van de koopkracht zal in ieder geval in primaire loonontwikkeling, meer moeten zijn dan de inflatie.

En dan zijn we er uiteindelijk nog niet. Als we namelijk blijven doen wat we deden (de koopkracht behouden door de inflatie te compenseren), blijven we krijgen wat we hadden! Vooralsnog is dat een groot percentage aan vacatures, met name onder het beroepspersoneel, en dat terwijl de organisatie moet groeien. En wat mij betreft is groeien niet alleen kwantitatief maar vooral ook kwalitatief. Hoe we daar moeten komen zal de tijd ons leren. Ik hoop dat de sociale partners samen snel tot iets komen wat bij de achterbanraadplegingen tot groot enthousiasme gaat leiden, maar vooral dat we daar tijdig mee kunnen komen. Het huidige AVW-pakket loopt immers af op 31 augustus a.s. en de tijd dringt.

Daarnaast hebben we uiteraard in de sector Defensie nog heel veel andere zaken die tijd vergen zoals de procedure bij de Advies- en Arbitragecommissie Rijksdienst (AAC). De uitkomst van die procedure zou ook zomaar effect kunnen hebben op de verhoudingen en relaties tussen de sociale partners. En zoals ik telkens herhaal: deze AAC-procedure (hoorzitting op 9 april a.s.) kan alleen maar verliezers opleveren, ongeacht wie op welke punten door de AAC in het gelijk wordt gesteld. Defensie verliest, de bonden verliezen en dus verliest het personeel. Triest maar waar!