Voorwoord ACOM Journaal september 2021
Mijn vorige voorwoord eindigde ik met het toewensen van een fijn verlof voor degenen die dat aanging en de wens dat men vooral gezond en veilig zou blijven. Op dat moment konden we uiteraard niet verwachten dat de verlofperiode voor velen zo hectisch zou gaan verlopen en dat er veel van Defensie gevraagd zou gaan worden.
Over de noodhulp in het Caribisch gebied hebben we niet al te veel gehoord maar daar kan ook ik vrij kort over zijn: Bravo Zulu. Alle betrokkenen hebben hun beste beentje voorgezet en het verschil gemaakt. Hoewel dat zo hoort en een hoofdtaak van de krijgsmacht is, wil ik in ieder geval daar mijn respect en waardering voor uitspreken.
Ik vind vrede en veiligheid nooit vanzelfsprekend. En dat geldt uiteraard ook voor de inzet van alle betrokkenen rondom de evacuaties van mensen uit Afghanistan. Ik zal mij niet uitlaten over de besluitvorming en de daaraan gerelateerde momenten, maar wil mijn waardering uitspreken voor alle mensen die, direct of indirect, betrokken zijn geweest bij de uitvoering hiervan.
Die waardering en het bijbehorende respect gaan ditmaal verder dan de betrokken militairen en burgermedewerkers van Defensie. Ook vele andere ambtenaren en met name het (opgepluste en aangepaste) ambassadepersoneel hebben onder zeer moeilijke omstandigheden een uitzonderlijke prestatie geleverd.
Maar ook de vele mensen op de achtergrond (en sommigen op de voorgrond) die zich op basis van vrijwilligheid en persoonlijk commitment hebben ingezet, verdienen alle lof. En dan moeten we ook niet vergeten dat de โrest van Defensieโ voor een deel โjust another day at the officeโ had. Zoals altijd staat, Defensie nooit stil en er worden vele taken uitgevoerd. Elke dag weer en overal ter wereld.
Zoals ik al zei zijn vrede en veiligheid nooit vanzelfsprekend, maar daar hoort ook bij dat ze nooit gratis kunnen zijn. De laatste maanden bekroop mij toch weer veelvuldig het gevoel dat de politiek meent dat Defensie als water uit de kraan is: het moet er zijn als je erom vraagt en mag eigenlijk niks kosten.
Zo kwam ook het โgeruchtโ dat er voor Defensie op Prinsjesdag โmaar liefst โฌ 100 miljoenโ bij zou komen. Wauw! Hoewel het nu nog maar een (vrij concreet) gerucht betreft is het wel tekenend. Defensie moet er zijn als er vraag naar is maar als er โgeld te verdelenโ is komt Defensie weer op de laatste plaats. Ook in die zin zou het goed zijn als er ook bij de budgetteringen meer respect en waardering zou zijn en komen. In die zin is het dan ook te hopen dat er snel geformeerd gaat worden in Den Haag. Alleen dan kan er immers op de juiste wijze geprioriteerd worden en is er een kans dat Defensie eindelijk stappen kan zetten in de juiste richting. Want laten we eerlijk zijn, โฌ 100 miljoen voor Defensie lijkt veel maar is feitelijk wisselgeld.
Om op het Europees gemiddelde te komen is ca. โฌ 4 miljard nodig. Om op de overeengekomen 2% BBP (in 2024) te komen is ca. โฌ 7 miljard nodig en om de plannen uit de Defensievisie 2035 in te vullen is zelfs structureel โฌ 17 miljard nodig. Allemaal serieus geld, maar het gaat dan ook om serieuze en essentiรซle zaken.
Als het goed is wordt er tijdens de formatiegesprekken โopnieuwโ gesproken over de begroting voor 2022 in het algemeen en Defensie in het bijzonder. Hoewel โhoopโ geen militair woord is hoop ik toch oprecht dat er nu dan eens wordt doorgepakt in het formeren. Nederland heeft daar recht op, en Defensie zeker. Net zo goed als Nederland recht heeft op een goed gevulde, goed getrainde en goed geoutilleerde Defensie.
Voorwoord ACOM Journaal juli 2021
Op het moment dat ik dit voorwoord schrijf sta ik op het punt om te vertrekken naar Den Haag. Nederland is in rep en roer door de aanslag op Peter R. de Vries de avond ervoor.
Wederom een aanslag op de rechtstaat en waar, terecht, heel Nederland door onthutst is. Ik hoop oprecht dat Peter deze aanslag overleeft en dat de daders, maar met name de opdrachtgever(s), gepakt en zwaar gestraft worden. Uiteraard wensen we daarbij niet alleen Peter maar ook zijn familie en naasten alle kracht toe om hier doorheen te komen.
Niet alleen door deze aanslag zien we dat โde wereldโ om ons heen verandert, - dit gaat uiteraard veel verder. We hebben allemaal in de media kunnen zien wat er speelde rond de Zr.Ms. Evertsen in de Zwarte Zee. Ook in dat opzicht zien we zaken veranderen.
Los van de daadwerkelijke โactiesโ vlak bij de Evertsen zagen we daarvoor al vele zaken op (met name) sociale media gebeuren. Van het manipuleren van AIS (Automatic Identification System) informatie tot onjuiste media informatie. Daar zijn we in Nederland, naar mijn mening, nog onvoldoende op voorbereid en ook dat is iets waarbij we de komende jaren een slag zullen moeten maken. Informatie en desinformatie integreren in informatiegestuurd optreden.
De rit naar Den Haag gaat over iets wat veel minder belangrijk is namelijk een hoorzitting over de WOB-procedure aangaande de stafadjudanten. Recentelijk heeft Defensie al een aanzienlijk aantal stukken openbaar gemaakt inzake een door de VBM ingezette WOB-procedure. Maar een aantal cruciale vragen bleef nog onbeantwoord. Daar zullen we straks om vragen. In een volgend nummer van ACOM Journaal zullen we uitgebreid terugkoppelen wat die WOB-procedures hebben opgeleverd.
Overigens is het ook erg opvallend dat de staatssecretaris van Defensie onlangs in een Kamerbrief onomwonden aangaf dat er sprake was van onbevoegd gesloten overeenkomsten. Dat is de slotconclusie na een nader onderzoek naar de inhoud, de bedoeling, de begrenzing en de grondslag van de afspraken. Voor ons was al vanaf het begin duidelijk dat een en ander niet volgens de regels was afgehandeld.
Ook wordt in deze brief aangegeven dat de โeindverantwoordelijke functionarisโ hierop dan ook door de secretaris-generaal is aangesproken. Daarop is de commandanten van de defensieonderdelen duidelijk gemaakt dat dit instrument op deze manier in de toekomst niet opnieuw mag worden gebruikt.
Dat is toch wel apart. Er zijn 8 vaststellingsovereenkomsten gesloten en er wordt, let wel, รฉรฉn persoon, die eindverantwoordelijk is, hierop aangesproken. Als deze besluiten onbevoegd genomen zijn zou het toch voor de hand liggen om dat te laten onderzoeken door een onafhankelijk โinstituutโ of door de KMar. Maar, zoals beloofd, in een volgend nummer meer hierover.
Laatst heeft u kunnen lezen dat we het โkoffiedrinkenโ hebben omgezet in het hervatten van de onderhandelingen arbeidsvoorwaarden voor de sector Defensie. Uiteraard respecteren wij als altijd wรฉl de vertrouwelijkheid van die gesprekken en kunnen wij u niets vertellen over de inhoud of voortgang van die onderhandelingen.
Wat ik u wel kan vertellen is dat wij een eventueel onderhandelingsresultaat aan de leden zullen voorleggen. Als dit een resultaat is waar wij achter staan zal dit begeleid worden met een neutraal of positief advies. Mocht het een resultaat zijn waar wij niet achter staan dan zullen wij het vanzelfsprekend ook aan u voorleggen, maar dan uiteraard met een negatief (of neutraal) advies. Ook als dit in de verlofperiode valt. Houd in die zin de website van de ACOM in de gaten en/of abonneer u op de nieuwsbrief. Via beide kanalen zullen we u informeren zodra dat kan.
Voor nu een fijn verlof voor diegenen die verlof gaan genieten en blijf vooral gezond en veilig.