Voorwoord ACOM Journaal mei 2026
Op het moment dat ik dit schrijf liggen de Dodenherdenking en Bevrijdingsdag 2026 achter ons. Het was mij wederom gegund om namens de ACOM een krans te leggen bij ‘De Vallende Man’ in Loenen. Dat raakt mij altijd enorm. De oorverdovende stilte en de zeer kleine en intieme herdenking, maar bovenal de enorme hoeveelheid graven van mensen die het hoogste offer hebben gebracht om bij te dragen aan de vrede die we doorgans als zo vanzelfsprekend ervaren. Eigenlijk zouden we die overleden mensen elke dag moeten eren en danken maar daarnaast zouden we ook elke dag de vrijheid en vrede zoals we die ervaren moeten vieren.
Dat klonk ook door in de speeches van de sprekers aldaar. Het ging dit jaar niet alleen maar om herdenken maar bovenal ook om het besef dat vrede en vrijheid niet vanzelfsprekend zijn en dat de keuzes die we heden ten dage met zijn allen maken bepalend zullen zijn voor (het gevoel van) de vrede en veiligheid voor de generaties na ons.
En zo is het maar net. Overigens maakt men niet alle keuzes zelf of spontaan. Veel keuzes zullen gemaakt moeten worden door de politici, waar dan ook ter wereld, soms uit zichzelf en soms ook door keuzes die andere politici wereldwijd maken. Ook die mensen geef ik het te doen. Naar beste eer en geweten keuzes maken die voor het eigen land en de eigen bevolking bepalend kunnen zijn. Keuzes die invloed hebben op de vrijheid en veiligheid van de huidige generatie, maar ook de generaties na ons. En net als met het komende WK voetbal weet de gemiddelde Nederlander het altijd beter.
Gelukkig (zowel voor mij als voor u) zit ik niet in de politiek en hoef ik alleen maar te bezien welke keuzes de politici maken. Voor wat betreft de veiligheid en vrijheid van ons mooie kleine Koninkrijk (“Nederland” bestaat immers niet alleen uit het Europese deel maar ook uit het Caribische deel van het Koninkrijk) staan onze vaderlandse politici dan ook voor moeilijke keuzes.
Dat er meer geld naar Defensie moet én zal gaan is duidelijk, maar dan is het nog steeds niet genoeg om alles te doen wat nodig is. Er zal dan ook nog steeds geprioriteerd moeten worden. En dan moet er ook nog bezien worden waar dat geld vandaan moet komen en welke keuzes men daarin wil gaan maken. Het geld groeit immers niet aan de boom en gratis pils bestaat ook niet. En daar bovenop komen dan ook nog de effecten van de onrust in de wereld in het algemeen en die rond de Straat van Hormuz in het bijzonder.
De prijzen van energie schieten omhoog en dat heeft weer zijn effect op de inflatie omdat stijgende energiekosten doorgaans vrij direct doorwerken in overige prijzen. Inflatie, stagflatie, loon-prijsspiraal, de economische kreten vliegen ons om de oren. En doorgaans niet in de mooiste samenvattingen.
Een van de effecten van de onrust en de rol die president Trump zich aanmeet, is overigens wel dat steeds meer Europese landen inzien dat de afhankelijkheid van Amerikaanse wapens veel te groot is geworden. We zien als gevolg daarvan dan ook dat bijvoorbeeld in Duitsland plannen komen om zelf langeafstandsraketten te gaan ontwikkelen nadat vorig jaar in het Duitse defensiedorp Unterlüß ook al supersnel een munitiefabriek uit de grond gestampt was. In deze munitiefabriek worden jaarlijks mogelijk honderdduizenden stuks artilleriegranaten geproduceerd. Ook in Nederland zien we een toename in leveringscapaciteit voor de defensie-industrie.
Moeilijke keuzes dus voor eenieder, zo ook voor mij en voor u. De vraag die we ons zouden moeten stellen is volgens mij wat we zelf zouden willen en kunnen doen voor de vrijheid en vrede van onszelf en de (volgende) generaties. Ik heb die vraag voor mijzelf al beantwoord, u ook? Stay safe!
Voorwoord ACOM Journaal april 2026
De situatie in het Midden-Oosten wordt steeds nijpender en gevaarlijker. Veel mensen die ik spreek hebben het alleen maar over de prijzen aan de pomp. Heel af en toe hoor je dan ook mensen over wat dat zal gaan doen met de inflatie. Eerdere prognoses (Najaarsraming 2025) van de Nederlandsche Bank (DNB) gingen uit van een inflatie die zou dalen van 3,0% in 2025 naar 2,4% in 2026 en 2,3% in 2027. Volgens diezelfde prognoses zou het BBP dalen naar 1,2% in 2026 en 1,1% in 2027. Voor mij waren dat al zeker geen cijfers om euforisch van te worden, maar het wordt er op deze wijze allemaal niet beter op.
De DNB gaf recentelijk al aan dat, indien de hoge olie- en gasprijzen in de loop van dit jaar weer dalen tot niveaus van voor de oorlog, het BBP dit jaar 0,3% lager zou uitkomen dan in de Najaarsraming werd geopperd en de inflatie 0,7% hoger. Let wel, als de olie- en gasprijzen in de loop van dit jaar weer dalen tot niveaus van voor de oorlog, en dan wordt er nog niet eens bij verteld wanneer die prijzen weer gedaald zouden moeten zijn.
Ik betwijfel óf en wannéér die prijzen weer zullen gaan dalen en tot welk niveau, – ik ben immers geen econoom en heb ook geen glazen bol. Wat volgens mij in ieder geval niet helpt is de attitude van een aantal wereldleiders, – met de Amerikaanse president voorop. ‘Leuk’ dat hij stelde dat Iran de prijs zou gaan betalen voor hetgeen zich zou gaan afspelen in het Midden-Oosten, – maar de gevoelspraktijk is toch echt anders. Ongeveer de hele wereld betaalt de prijs.
Wat ik nog vervelender vind is dat (o.a.) Rusland daarvan profiteert: het zal immers weer meer geld binnenkrijgen bij gestegen olieprijzen. Daarnaast verslapt de aandacht voor de agressieoorlog van Rusland tegen Oekraïne nu aller ogen gericht zijn op de oorlog in het Midden-Oosten. ‘Leuk’ dat Trump, juist op het moment dat ik dit voorwoord schrijf, weer stelt dat de oorlog (of is ook dit een “speciale operatie”?) Epic Fury, binnen enkele weken beëindigd zal zijn. Maar dan moet ik toch denken aan zijn opmerkingen dat hij de oorlog tussen Rusland en Oekraïne binnen een dag zou beëindigen..
Nu is inflatie iets anders dan salaris, en van procentjes kan men niet eten. En laten we nu net dit jaar weer een AVW-akkoord voor de sector Defensie hebben dat afloopt. Wat zal deze werkelijkheid dan doen met de beschikbare ruimte voor een nieuw arbeidsvoorwaardenakkoord? Voor Defensie is de bespottelijke nullijn die voor de meeste ambtenaren is afgekondigd dan wel niet van toepassing, maar bij een stijgende inflatie wordt het geld minder, dus een verbetering van de koopkracht zal in ieder geval in primaire loonontwikkeling, meer moeten zijn dan de inflatie.
En dan zijn we er uiteindelijk nog niet. Als we namelijk blijven doen wat we deden (de koopkracht behouden door de inflatie te compenseren), blijven we krijgen wat we hadden! Vooralsnog is dat een groot percentage aan vacatures, met name onder het beroepspersoneel, en dat terwijl de organisatie moet groeien. En wat mij betreft is groeien niet alleen kwantitatief maar vooral ook kwalitatief. Hoe we daar moeten komen zal de tijd ons leren. Ik hoop dat de sociale partners samen snel tot iets komen wat bij de achterbanraadplegingen tot groot enthousiasme gaat leiden, maar vooral dat we daar tijdig mee kunnen komen. Het huidige AVW-pakket loopt immers af op 31 augustus a.s. en de tijd dringt.
Daarnaast hebben we uiteraard in de sector Defensie nog heel veel andere zaken die tijd vergen zoals de procedure bij de Advies- en Arbitragecommissie Rijksdienst (AAC). De uitkomst van die procedure zou ook zomaar effect kunnen hebben op de verhoudingen en relaties tussen de sociale partners. En zoals ik telkens herhaal: deze AAC-procedure (hoorzitting op 9 april a.s.) kan alleen maar verliezers opleveren, ongeacht wie op welke punten door de AAC in het gelijk wordt gesteld. Defensie verliest, de bonden verliezen en dus verliest het personeel. Triest maar waar!