Meer regie, minder uitvoering: uitbreiding Defensiestaf vooral aan de top

De ACOM maakt zich zorgen over de manier waarop Defensie omgaat met de noodzakelijke groei van de organisatie. Hoewel er veel wordt gesproken over het versterken van het militair vermogen, blijken uitbreidingen in de praktijk vooral te resulteren in een toename van topfuncties, in plaats van meer uitvoerende militairen op de werkvloer.

Reorganisatieplan Defensiestaf roept vragen op

Op vrijdag 11 april werd in het ioREO van de Bestuursstaf het reorganisatieplan van de Defensiestaf besproken. De CCOOP heeft verzocht dit plan alsnog te behandelen in de Werkgroep Reorganisaties. Niet omdat er sprake is van escalatie, maar omdat er nog veel onduidelijkheden zijn. Het plan raakt namelijk niet alleen de Defensiestaf zelf, maar ook onderdelen van Financiën & Control (F&C) binnen de Bestuursstaf (BS) en een directie binnen het Directoraat-Generaal Beleid (DGB).

Tijdens de vergadering werd bovendien een voorstel gedaan dat niet in lijn lijkt te zijn met geldende regelgeving. Er werden aanpassingen voorgesteld binnen een functiecode waardoor functies binnen deze functiecode straks niet meer dezelfde transitiecode in het reorganisatieplan hebben. Dit voorstel werd gedaan om specifieke medewerkers in een voorkeurspositie te brengen voor nieuwe functies binnen dit reorganisatieplan en is het directe gevolg van wensen van de organisatie en het nog steeds blijven hanteren van generieke functiebeschrijvingen.

Binnen één functiecode geen verschillende transitiecodes

In een reorganisatieplan bij Defensie is het toepassen van verschillende transitiecodes binnen één functiecode “not-done”. Er wordt altijd gekeken naar de functiecode en de functies binnen één en dezelfde functiecode krijgen dezelfde transitiecode. Doordat er een voorstel kwam om bij hier, in dit specifieke geval, vanaf te wijken staat er een hoop op het spel. Er worden nu medewerkers al-dan-niet bewust of op wens van de organisatie in een andere uitgangspositie gebracht. Daarnaast behelsde het voorstel dat personeel één op één kan worden overgenomen vanuit de eerder genoemde onderdelen van de BS en het DGB. Dit dient dan plaats te vinden door medewerkers middels  een soort van voorkeurspositie te plaatsen en dit zou dan alleen teruggedraaid worden als medewerkers binnen het reorganisatiebereik aangeven het hier niet mee eens te zijn. De omgedraaide wereld. Terwijl als het proces volgens de regels en zuiver gaat worden aangelopen iedereen zijn weg binnen deze reorganisatie moet kunnen vinden. Afwijkende processen, zo leert ons de praktijk, leiden op het einde vaker tot veel gedoe en vertraging en daar is niemand bij gebaat. Dat dit hele proces ook negatief kan uitpakken voor andere medewerkers is voor ons een punt dat wij altijd zwaar meewegen. De ACOM geeft altijd aan dat als je een groep van medewerkers bevoordeelt je automatisch ook medewerkers benadeeld en vooral voor het laatste zullen wij altijd waken.

Meer generaals, minder duidelijkheid

Wat vooral opvalt, is dat deze reorganisatie opnieuw resulteert in een uitbreiding van het aantal generaals. Naast reeds bestaande bureaus, afdelingen en directies, wordt binnen de Defensiestaf ook gesproken over ‘ressorts’ – met een sous-chef als leidinggevende. De functiebenamingen worden steeds mooier, maar in de praktijk lijken ze vooral gepaard te gaan met meer regie-, coördinatie- en controletaken van en voor de topfunctionarissen.

De vraag rijst: is er onvoldoende vertrouwen in kolonels en oversten dat er telkens weer generaal-majoors en brigadegeneraals worden aangesteld voor project-, kwartiermakerfuncties, coördinatie en toezicht? Dit geldt uiteraard net zo goed voor burgerfunctionarissen vanaf schaal 16, maar het aantal generaals spant de kroon. In plaats van de bestaande organisatiecapaciteit te benutten, wordt er bij iedere nieuwe uitdaging weer een extra afdeling opgetuigd met minimaal een vlagofficier aan het hoofd. Dat is een trend die zich niet beperkt tot deze reorganisatie, maar zichtbaar is in heel Den Haag.

Een concreet voorbeeld van de onduidelijkheid is de positie van de medische generaal die de Commandant der Strijdkrachten (CDS) moet gaan adviseren. Over deze functie is er zelfs nog een geschil tussen de Centrale Medezeggenschapscommissie en de secretaris-generaal, wat maakt dat deze functie nog niet formeel in het reorganisatieplan kan worden opgenomen.

Personele groei of bureaucratische uitbreiding?

Defensie en de overige drie centrales geven aan dat het plan gewoon door kan gaan, ondanks de nog openstaande vragen en onduidelijkheden en met dus de afspraak dat er binnen één functiecode verschillende transitiecodes bestaan. De ACOM maakt zich echter zorgen over de gevolgen voor het personeel. Waar Defensie de focus legt op coördinatie, regie en toezicht, vragen wij aandacht voor de mensen op de werkvloer, de militairen en burgers, die samen het militair vermogen vormen.

In plaats van investeren in vakmensen, opleidingen en doorgroeimogelijkheden, lijkt Defensie vooral te investeren in uitbreiding van de top. De eerder genoemde 8.000 vacante posities binnen Defensie betreffen grotendeels functies in de lagere rangen: manschappen, onderofficieren en jonge officieren. Terwijl deze functies essentieel zijn voor de uitvoering van operationele taken, blijft daar de grootste leegloop zichtbaar.

Kwaliteit boven kwantiteit, met kwaliteit volgt kwantiteit

De ACOM pleit voor een andere koers. Niet meer functieniveaus, nog meer coördinatoren of projectgeneraals, maar aandacht voor kwalitatieve groei van de organisatie. Het zijn immers de mensen op de werkvloer die zorgen voor de daadwerkelijke gereedheid en inzetbaarheid van onze krijgsmacht.

We kijken dan ook met belangstelling uit naar de volgende ‘Staat van Defensie’ en de personeelsrapportage waarin duidelijk zal moeten worden hoeveel van de nieuwe functies daadwerkelijk bijdragen aan het versterken van het militaire vermogen en hoeveel ervan simpelweg de top verder uitbreiden.

De ACOM zal zich blijven inzetten voor een evenwichtige personeelsopbouw, duidelijke randvoorwaarden voor goed werkgeverschap en een organisatie waarin medewerkers centraal staan. Want alleen met tevreden en goed toegeruste mensen bouwen we aan écht militair vermogen.

Bent u nog geen lid van de ACOM maar wilt u dat wel worden zodat wij ook u belangen kunnen behartigen? Klik dan hier.