Van 29 tot en met 31 oktober trad Nederland na langere tijd weer op als gastheer van een Eurofedop-seminar. In het historische centrum van Gouda kwamen vertegenwoordigers uit onder meer Estland, Frankrijk, Oostenrijk, Ierland, België, Duitsland, Servië, Roemenië, Nederland en Oekraïne samen voor een driedaagse conferentie met als thema “Strengthening Security and Defence in Europe”.

De brede mix van deelnemers uit sectoren als defensie, politie, justitie, cyberveiligheid, grensbewaking en het gevangeniswezen zorgde voor een levendige uitwisseling van ervaringen. De aanwezigheid van de Oekraïense delegatie gaf de bijeenkomst een extra urgente en menselijke lading, doordat de gevolgen van oorlog en dreiging heel tastbaar werden gemaakt.

Internationale blik op veiligheid en defensie

Tijdens de opening benadrukte Eurofedop-president Norbert Schnedl dat vrijheid, democratie en de rechtsstaat in Europa onder druk staan. Dit vraagt om hechtere samenwerking, zowel binnen landen als grensoverschrijdend. Het seminar bood juist die gelegenheid: een plek waar vakbonden en vertegenwoordigers van overheidspersoneel hun kennis en zorgen konden delen. Doordat deelnemers verschillende achtergronden hadden, ontstond een multidisciplinair gesprek over de veiligheidsuitdagingen waarmee Europa wordt geconfronteerd. Het ging daarbij niet alleen over militaire dreiging, maar ook over hybride risico’s, digitale aanvallen en de druk op vitale sectoren.

Indrukwekkende bijdrage van brigadegeneraal Lenny Hazelbag

Eén van de meest besproken sessies was de bijdrage van brigadegeneraal Lenny Hazelbag, directeur Strategie & Kennis van de Nederlandse krijgsmacht. Hij schetste de huidige veiligheidsomgeving en de manier waarop Europa veerkrachtiger kan worden in een wereld van snelle geopolitieke veranderingen.

Hazelbag ging in op onderwerpen als de rol van militaire dienst, de samenwerking tussen Defensie en andere overheidssectoren, de inzet van medische diensten en civiele partners, en het belang van Europese weerbaarheid. Zijn bijdrage leidde tot een stevige discussie in de zaal over de vraag hoe landen samen kunnen optrekken om de veiligheid van burgers beter te beschermen.

Digitalisering, strafrecht en de rol van AI

Professor Valentina Faggiani van de Universidad de Granada richtte zich op de snelle digitalisering van het strafrecht en de impact van kunstmatige intelligentie. Zij liet zien hoe digitale criminaliteit steeds grensoverschrijdender wordt en hoe internationale samenwerking noodzakelijk is om daders effectief te kunnen vervolgen. Aan de hand van praktijkvoorbeelden maakte zij duidelijk dat technologische ontwikkelingen kansen bieden voor opsporing en bewijsvoering, maar ook nieuwe juridische en ethische vragen oproepen. Voor de deelnemers bood dit waardevolle inzichten in de manier waarop rechtssystemen zich moeten aanpassen aan een digitale werkelijkheid.

Frontex: Europese grensbewaking van dichtbij

Een ander opvallend onderdeel van het programma was de sessie over Frontex, de Europese grens- en kustwachtorganisatie. De deelnemers zagen eerst een videoboodschap van executive director Hans Leijtens, waarin hij het mandaat, de dagelijkse operaties en de diversiteit aan functies binnen Frontex toelichtte. Daarna vertelde senior liaison officer Lara Alegria Ribeiro over concrete situaties uit de praktijk. Zij liet zien hoe intensief Frontex samenwerkt met nationale diensten en andere Europese agentschappen, en hoe complex de realiteit aan de buitengrenzen van de Europese Unie is. De combinatie van strategische uitleg en praktijkvoorbeelden gaf de deelnemers een helder beeld van de cruciale rol die Frontex speelt in de Europese veiligheid.

Oorlog, trauma en mentale veerkracht

Een bijzonder indringend onderdeel van het seminar was de lezing van prof. dr. kolonel b.d. Eric Vermetten, specialist op het gebied van militaire geestelijke gezondheid. Hij koppelde zijn wetenschappelijke kennis aan recente ervaringen in Oekraïne, waar militairen, hulpverleners en geestelijke verzorgers dagelijks worden geconfronteerd met extreme psychische belasting.

Vermetten ging in op thema’s als trauma, morele verwonding en mentale veerkracht in oorlogssituaties. Hij besprak programma’s waarin lokale professionals worden getraind om, ondanks zware omstandigheden, toch steun en zorg te kunnen bieden. Ook liet hij zien hoe innovatieve behandelingen voor PTSS worden ingezet om militairen en veteranen te ondersteunen. Zijn verhaal bood een rauwe, maar tegelijk hoopvolle kijk op herstel en menselijkheid in tijden van oorlog.

Een waardevolle terugkeer naar Nederland

In de slotfase van het seminar werd vooruitgekeken naar toekomstige Eurofedop-activiteiten. De algemene conclusie was dat fysieke bijeenkomsten van grote waarde blijven: juist door elkaar in persoon te ontmoeten, kunnen ideeën worden uitgewisseld en kunnen vanuit verschillende nationale contexten gezamenlijke Europese oplossingen worden gezocht.

Dat Nederland na jaren weer als gastland optrad, gaf de conferentie in Gouda extra glans. Het seminar liet zien hoe belangrijk het is om, in een tijd van onzekerheid, te blijven investeren in samenwerking, dialoog en de versterking van veiligheid en defensie in Europa.