Zwaar economisch weer op til, ook voor Defensie?

De Troonrede 2020 haalt ongetwijfeld de kronieken als de ‘Corona Troonrede’. De gevolgen van de virulente virusuitbraak waren zichtbaar in alles wat de plechtige opening van het nieuwe zittingsjaar van de Staten Generaal elk jaar weer tot een memorabele gebeurtenis maakt. Alles was immers ‘anders’ dan in oude ‘normale’ tijden.

De Ridderzaal was ingeruild voor de Grote Kerk in Den Haag met een ‘corona proof’ opstelling van de zetels voor veel minder bewindspersonen, (civiele en militaire) gezagsdragers dan gewoonlijk. De jaarlijkse rijtoer met de Gouden Koets, altijd goed voor een massale opkomst van Oranjeklanten, van Paleis Noordeinde naar de Ridderzaal Huis, was dit jaar een prozaïsche autorit naar de Grote Kerk. De jaarlijkse Prinsjesdag traditie werd in ieder geval hoog gehouden door de Koninklijke Marechaussee die de koninklijke limousine escorteerde.

Alles is sinds dit voorjaar anders, zei koning Willem-Alexander. “Ook deze anders-dan-anders-Prinsjesdag op anderhalve meter afstand, niet in de Ridderzaal, en met minder mensen, tradities en uitbundig rood-wit-blauw, maakt dat tastbaar (-) Corona raakt ons allemaal”, stelde de vorst vast.

Nederland moet zich, zoveel werd duidelijk uit de boodschap van de koning, schrap zetten en zich stevig in de gordels hijsen om de klappen te kunnen opvangen van het economisch zwaar weer dat op til is. Doordat de afgelopen jaren de begroting een flink overschot te zien gaf en de staatsschuld aanzienlijk is teruggebracht was Nederland beter in staat de eerste klap van de coronacrisis te verwerken. Maar de terugslag zal in de toekomst stellig te merken zijn in de overheidsfinanciën en de economie. Hoe groot de impact zal zijn is afhankelijk van “tot wanneer en in welke mate het coronavirus ons in zijn greep blijft houden. Maar alle recente cijfers en ramingen zijn ongekend in vredestijd”, aldus koning Willem-Alexander. Wij krijgen te maken met “een historische omslag van een overschot op de rijksbegroting naar een tekort van 7 procent in één jaar. En met een verdubbeling van de werkloosheid ook in één jaar.” Maar de regering kiest ervoor vanuit deze ongekende crisissituatie te investeren “in baanbehoud, goede publieke voorzieningen, en een sterkere economische structuur”.

In de Troonrede werd ‘defensie’ niet expliciet genoemd. Maar de koning wees wel op de toenemende geopolitieke onzekerheid in Europa, de bedreigingen en rechtstreekse aanvallen op de rechtstaat met als schokkend voorbeeld “de brute op advocaat Derk Wiersum.” Om deze ongewenste ontwikkelingen het hoofd te bieden “is volgend jaar opnieuw extra geld beschikbaar, onder andere voor een nieuw gespecialiseerd team waarin de kennis en kracht van justitie, Belastingdienst en defensie worden gebundeld.”