Op 30 juli 2019 werd het AV-akkoord 2018-2020 voor de sector Defensie ondertekend door de vakbonden en de werkgever Defensie. Daar stonden, zoals altijd, vele duidelijke en minder duidelijke afspraken in over uiteenlopende onderwerpen. In deze beperken wij ons tot de afspraken aangaande het bezoldigingsstelsel voor militairen.

Ook hier was sprake van duidelijke en concrete afspraken maar ook van minder duidelijke en minder concrete afspraken. Met name ging het buiten de loonontwikkeling en aanpassingen van diverse toelages dan (onder meer) om de volgende afspraken en uitgangspunten:

  • Er wordt, zoals al afgesproken in het AV-akkoord 2017-2018, gefaseerd, een bij de tijd passend bezoldigingssysteem ontwikkeld en hierbij een vereenvoudigd model van toelagen geïntroduceerd. Dit bezoldigingssysteem wordt ingevoerd op 1 juli 2020;
  • Aanpassingen aan het loongebouw zullen er niet toe leiden dat individuele militairen (en UGM-ers) er daardoor in bezoldiging op achteruit gaan ten opzichte van het huidige bezoldigingssysteem;
  • Er zal in het nieuwe bezoldigingssysteem 1 salaristabel worden gehanteerd voor alle militairen;
  • Het huidige max-max-effect zal in het nieuwe loongebouw niet meer voorkomen;
  • In het nieuwe loongebouw zal er rekening worden gehouden met vroegtijdig de organisatie verlaten en met langer doorwerken;
  • Het nieuwe bezoldigingssysteem is gebaseerd op een solide en inzichtelijk functiewaarderingssysteem;
  • Als eerste stap wordt per 1 januari 2019 een nieuwe tijdelijke salaristabel ingevoerd. Deze tijdelijke tabel is van kracht tot 1 juli 2020, op welke datum tevens het nieuwe loongebouw zal worden ingevoerd.

Overigens is er ook afgesproken om toelages (voor militairen) te verbeteren en te vereenvoudigen doch de enige concrete afspraak dienaangaande gaat over de aanpassingen in de Toelage Onregelmatige dienst per 1 januari 2021. Voor de ACOM is het verbeteren en vereenvoudigen van toelages ook van belang maar veel minder dan het aanpassen van het loongebouw. Allereerst zal immers het structurele inkomen moeten worden verbeterd. Niet iedereen krijgt toelages, en het merendeel van de toelages tellen ook niet mee als inkomen als men bijvoorbeeld een hypotheek wil aanvragen. Onze prioriteit ligt (op dit moment) dan ook bij het verbeteren van het loongebouw. Daarnaast kan het toelagestelsel door het aanpassen van het loongebouw ook direct worden vereenvoudigd dan wel kunnen toelages hierdoor worden verbeterd.

Waar zet de ACOM op in voor het aanpassen van het loongebouw voor militairen?

  • Allereerst is het evident dat de tijdelijke salaristabel (door Defensie stelselmatig Toelage Tijdelijke Loontabel genoemd) een eerste stap was in het aanpassen van het loongebouw en anderzijds dat deze zou eindigen per 1 juli 2020. Die zaken waren bewust aan elkaar gekoppeld en aangezien het voor zich spreekt dat een eerste stap in de goede richting gevolgd moet worden door een volgende stap in diezelfde richting, kan het in onze ogen niet zo zijn dat deze toelage er voor mensen die daarvoor in aanmerking kwamen of komen er weer vanaf zou gaan. Niet als er een nieuwe afspraak gemaakt wordt per 1 juli 2020, maar ook niet als die afspraken er niet zijn;
  • Eenieder in de sector Defensie zou er per 1 juli a.s. 3,15% op vooruitgaan, de overeengekomen loonontwikkeling. Voor de ACOM betekent dit expliciet dat deze 3,15% ook over de tijdelijke salaristabel moet worden toegekend, anders zouden de militairen die hiervoor in aanmerking komen er immers minder op vooruitgaan dan de afgesproken loonontwikkeling. Aangezien de tijdelijke salaristabel en de loonontwikkeling van 1 juli 2020 binnen de looptijd vielen van het laatste AV-akkoord zou er, wat de ACOM betreft, geen discussie zijn over de financiering ervan. Het viel binnen de looptijd en er is voor getekend. Het zou dus al in de begroting van Defensie moeten zijn opgenomen, dus de discussie dat er geen geld voor is kan nooit plaats gaan vinden;
  • Militairen hebben het meest serieuze en volwassen beroep ter wereld en daar hoort ook een volwassen inkomen bij. De ACOM is dan ook van mening dat het (militair specifiek) minimumloon moet worden opgenomen in de salaristabel voor militairen zodat alle militairen minimaal dit (militair specifiek) minimumloon gaan ontvangen. Daar spreekt respect en waardering vanuit, helpt bij de werving maar hierdoor kunnen ook de toelages “aanvulling (militair specifiek) minimum loon” en “aanvulling (militair specifiek) minimum jeugdloon” geschrapt worden waardoor het toelagestelsel direct vereenvoudigd wordt;
  • Er dienen, op basis van functies met een vergelijkbare functiezwaarte/functiewaardering, meer rangen qua salaris te worden samengevoegd zonder vooruit te lopen op een eventuele toekomstige rangsharmonisatie;
  • Het aantal stappen (periodieken) binnen een rang dient, voor een aanzienlijk aantal rangen en met name in de onderbouw, te worden teruggebracht zodat militairen grotere stappen maken maar ook eerder op het maximale salaris uitkomen. Hier spreekt niet alleen respect en waardering uit, maar past ook beter bij een middelloonpensioen;
  • Er dienen afspraken te worden gemaakt over de wijze van overgang en over een eventueel verminderd perspectief in de toekomst. Er is immers expliciet afgesproken dat niemand er bij de invoering van het nieuwe loongebouw voor militairen op achteruit mag gaan.

Wat voor werkgever wil Defensie nu zijn?

De laatste jaren openbaart Defensie zich telkenmale als een werkgever die afspraken niet nakomt of niet na wil komen en dat doet iets met vertrouwen. Vertrouwen tussen de sociale partners, maar bovenal vertrouwen van het personeel in de werkgever Defensie. Daar is in het verleden al veelvuldig het overleg door opgeschort, zijn er rechtszaken gevoerd en zelfs op dit moment is daarvoor een bindend advies aangevraagd aan de “geschillencommissie”. Dat kan nooit de bedoeling zijn. Wat ons betreft zou Defensie het uiterste moeten doen om afspraken (op tijd) na te komen en in te vullen. Simpelweg omdat afspraken nooit vrijblijvend zijn, als je een afspraak maakt dien je je daaraan te houden. Maar wellicht nog belangrijker is dat de stappen in het loongebouw voor militairen niet symbolisch zouden moeten zijn maar dat er meer respect en waardering uit blijkt voor die militairen. Het nieuwe loongebouw zou daadwerkelijk het verschil moeten maken en zo tevens een positief effect moeten hebben op de werving en het behoud van militairen!