Bijlage groei c.q. Groei Plan Defensie

In juni presenteerde Staatssecretaris Tuinman het voorstel Groei Plan Defensie. Dit was zijn reactie op een eerder besproken “bijlage groei”, waarvan de Staatssecretaris meende dat dit nog niet ver genoeg zou gaan. Hij beschrijft daarin onder meer zijn definitie van ‘uitbreiding’, hoe hij om wil gaan met heroverwegingen voor militaire en burgermedewerkers, en hij stelt voor om de norm voor kleinschalige organisatiewijzigingen te verhogen van 4 naar 50 functies. Dit alles met als doel om de SG-aanwijzing Uitvoering Reorganisaties Defensie (URD) door het Groei Plan Defensie te vervangen.

De afgelopen maanden hebben de vakbonden hierover meermaals met de Staatssecretaris overlegd in het Sector Overleg Defensie (SOD). Vanuit de vakbonden zijn diverse voorstellen gedaan om een zorgvuldige behandeling van reorganisatie- en uitbreidingsplannen – groot en klein – te borgen. Daarbij gaat het onder meer om toegang van defensiemedewerkers tot het sollicitatieproces, een juiste functietoewijzing, tijdige bevorderingen, correcte toepassing van het afspiegelingsbeginsel voor burgermedewerkers en het juist hanteren van de datum begin geldigheid van eenheden. Maar ook het betrekken van het sociaal beleidskader 2012, omdat ondanks het groeien van de defensieorganisatie boventalligheid kan voor komen of wezenlijke effecten voor de plaats van tewerkstelling kunnen optreden.

In het SOD van 11 december 2025 heeft de Staatssecretaris echter eenzijdig besloten het Groei Plan Defensie vast te stellen. De vakbonden zijn hierover zeer ontstemd, omdat dit volgens hen afbreuk doet aan de zorgvuldige toepassing van en controle op het personeelsbeleid. Daarnaast zijn de bonden van mening dat er geen sprake is geweest van open en reëel overleg aangezien de Staatssecretaris, nadat er meerdere vergaderingen van het SOD zijn geweest, meende zijn in juni voorgestelde groeiplan Defensie zonder een enkele wijziging vast kon stellen. Ook zijn de bonden van mening dat dit volstrekt onnodig was aangezien de huidige plannen al snel worden behandeld en doorgevoerd. De teneur in ‘Den Haag’ is anders dan onze bevindingen in het land en de terugkoppeling van de defensieonderdelen. Het probleem is volgens de bonden niet de afhandeling aan de zijde van de bonden maar de tijd die Defensie nodig heeft. Enerzijds het gebrek aan voldoende (kwalitatief en kwantitatief) instromend personeel om Defensie daadwerkelijk te laten groeien qua capaciteit en anderzijds het vermogen van de organisatie om deze mensen in te bedden in de organisatie. Dat geldt voor inwerken, het zogenoemde adaptievermogen, als de bedrijfsvoering om alles te organiseren. Verder hebben de vakbonden aangegeven bereid te zijn om het URD te herzien om sneller en eenvoudiger te reorganiseren. Daartoe was al in gezamenlijkheid een technisch werkverband opgericht met specialisten van de bonden én van Defensie. Het gezamenlijke rapport werd als ‘bijlage groei’ aangeboden aan de Werkgroep AP waarna de bonden gezamenlijk aan gaven van behandeling af te kunnen zien. Voor Defensie was deze verruiming echter nog onvoldoende en derhalve reageerde Defensie met een brief waarin ze dit aangaf. Uiteindelijk leidde dit op 24 juni tot het Groeiplan Defensie.

Daarnaast acht de ACOM het op zijn minst uitermate vreemd dat de Staatssecretaris eerst meerdere dagdelen met de bonden onderhandelt om tot overeenstemming te komen en dan, op het moment dat hij blijkbaar zijn zin niet krijgt, aangeeft dat hij geen overeenstemming hoeft te bereiken (en het onderwerp volgens hem slechts overlegplichtig is) en eenzijdig kan besluiten zijn groeiplan vast te stellen. Temeer omdat bij het tot stand komen van het URD sociale partners het er over eens waren dat dit wel degelijk een onderwerp was waar overeenstemming over bereikt dient te worden. Daarnaast hecht de ACOM nogal aan afspraken maken en die dan ook waarmaken en nakomen. Over het huidige URD was overeenstemming bereikt tussen de sociale partners en voor de ACOM is het dan ook eigenlijk onbestaanbaar als een van de vijf betrokken partijen meent dat de gemaakte afspraken niet meer van toepassing zijn. Dat achten wij bestuurlijk onjuist en roept bij ons de vraag op of er met deze Staatssecretaris überhaupt wel afspraken te maken zijn Naar aanleiding hiervan starten de vakbonden, als de Staatssecretaris het overleg over dit onderwerp niet wil hervatten, allereerst een procedure om de handelswijze van de Staatssecretaris te laten toetsen door de Advies- en Arbitrage Commissie Rijksdienst. Over de voortgang en eventuele andere stappen die de bonden gaan zetten wordt u op de hoogte gehouden.

Klik hier voor de stukken aangaande “bijlage groei”.

Klik hier voor de reactie van de bonden dat ze af konden zien van behandeling.

Klik hier voor de reactie van Defensie dat de bijlage groei “onvoldoende pragmatisch”was.

Klik hier voor het “groeiplan Defensie”.

Klik hier voor de brief van de gezamenlijke bonden “SOD Brief Geschil eenzijdige vaststelling Groei Plan Defensie”.