ACOM niet akkoord met beperkende voorwaarden voor DBBO personeel

Dit inzake het uitbreidingsplan voor DBBO in het Caribisch Gebied (CARIB).

Inleiding

Op voordracht van Defensie en na goed overleg is de ACOM niet akkoord gegaan met het voorstel van Defensie. Er is een meerderheidsbesluit genomen. Dit voorstel bracht initieel de plaatsingsduur van DBBO-ers die in de Carib geplaatst gaan worden op basis van voornoemd uitbreidingsplan terug van “tot AOW-leeftijd” naar maximaal 5 jaar (3 jaar plus tweemaal een jaar verlenging). De andere vakbonden zijn wél akkoord gegaan met een vervolgvoorstel van de zijde van Defensie waardoor de plaatsingsduur beperkt wordt tot een maximum van 6 jaar. Let wel, dat geldt dan alleen voor voornoemd uitbreidingsplan. Later zullen er afspraken gemaakt moeten worden voor plaatsingen van burgerpersoneel in het buitenland buiten dit plan. De ACOM heeft zich niet verzet tegen het doorgaan van het uitbreidingsplan, omdat er duidelijkheid moet zijn voor het personeel. Dit omdat plaatsing van DBBO personeel in de zomer van 2026 moet plaatsvinden. Normaliter is het op basis van de regelgeving, maar vooral sociaal gewenst, om men minimaal één jaar van tevoren aangewezen te worden voor een plaatsing in het buitenland. De ACOM en alle vakbonden in de zogeheten Samenwerkende Centrales van Overleg voor de Sector Defensie, hebben dan ook al begin 2025 opgeroepen om hierover afspraken te maken met elkaar.

Discussiepunt

Het was dan ook voor de ACOM niet te begrijpen waarom men niet akkoord ging met een eerder voorgesteld compromis van alle vakbonden. Let wel dit had reeds op 10 juli 2025 besloten kunnen worden. Doordat alleen Defensie dat niet behapbaar vond zou in het zomerverlof opnieuw worden gesproken hierover. Dat vond, ondanks alle goede intenties van alle betrokkenen, pas plaats op donderdag 28-08-2025. In de vergadering op 10 juli 2025 had zelfs de commandant DBBO aangegeven dat het niet haar wens en voorstel was om een plaatsingsduur van 3 tot 7 jaar te faciliteren, maar “kon zij er wel mee leven”. Er waren meerdere bespreekpunten maar daar was reeds overeenstemming over bereikt en de plaatsingsduur was het belangrijkste punt waar nog geen overeenstemming over was. Desondanks kon de Directeur Werkgeverzaken die handelt namens de Staatssecretaris er niet mee instemmen. Zie voor alle verhandelingen het concept verslag van die vergadering onderaan dit bericht en voor de liefhebber alle brieven die zijn verstuurd over dit onderwerp.

Militairen een ruimer beleid dan DBBO personeel

Na opnieuw hierover gesproken te hebben waren de voornaamste verschillen dat Defensie denkt dat DBBO personeel na 7 jaar niet meer goed kan integreren in Nederland. Voor de ACOM is dit raar, want dit doen we met militair personeel ook. Conform AMAR worden die 3-7 jaar geplaatst. De ACOM was dan ook voorstander om voor burgermedewerkers van DBBO in voornoemd plan en, later voor alle burgers die geplaatst worden in het buitenland, hierbij aansluiting te vinden. Concreet gesteld dat ook DBBO personeel binnen dit plan ook voor 3 tot7 jaar kan worden geplaatst. Let wel dit is minimaal 3 en maximaal 7 en overeen te komen tussen werkgever en werknemer. Het is slechts de bandbreedte van de regelgeving waarbinnen zowel personeel als organisatie samen afspraken maken en beiden hebben zo hun eigen context. Bijvoorbeeld de wensen van de DBBO medewerker die wordt beïnvloed door in welke levensfase deze zich bevindt, de sociale situatie in Nederland enzovoorts en ook de organisatie heeft zo haar wensen en intenties met personeel. Bij voorkeur worden deze afspraken vastgelegd in een Persoonlijk Ontwikkel Plan. Dit is niet anders dan dat het voor een militair geldt. Waarom militairen hier een ruimer beleid voor hebben dan DBBO personeel is door de ACOM niet uit te leggen.

Juridisch perspectief

Belangrijk argument voor de ACOM was eveneens dat hier afspraken werden gemaakt voor DBBO personeel specifiek in dit uitbreidings-reorganisatieplan voor CARIB. Dit betreft een inperking van het Burgerlijk Ambtenarenreglement Defensie (BARD). Een wijziging van het BARD lag niet voor en de ACOM is dan ook van mening dat het BARD onverkort van kracht blijft. Als een DBBO medewerker, en dit geldt uiteraard voor alle burgermedewerkers die (ook) in het buitenland geplaatst willen worden tot AOW-datum dan is dat mogelijk. Dat is namelijk de geldende regelgeving en het betreft hier een Algemene Maatregel van Bestuur.

Compromis? Nee!

Er werd een beroep gedaan op de ACOM om akkoord te gaan met 3 tot 6 jaar plaatsingsduur. Eerst was het voorstel van Defensie 3 tot 5 jaar en de ACOM betoogde 3 tot 7 jaar wat analoog is aan een militaire plaatsingsduur. Dit was dan een compromis. De ACOM heeft daar goed over nagedacht, maar vindt dat al een compromis werd bereikt, omdat nu een inperking wordt gemaakt op de regelgeving. Daarbij is 3 tot 7 jaar voor de hand liggend om aansluiting te vinden. Daarnaast het simpele idee dat tussen 5 en 7 dan 6 ligt en dat een goed voorstel is werpt de ACOM verre van zich. We zijn hier niet bezig met een de aanschaf van een auto. Als er voor 5 of 6 jaar goede argumenten waren dan was de ACOM daar prima mee akkoord gegaan, maar we zijn daar niet van overtuigd geraakt.

Alternatief opnieuw aangeboden door ACOM

De ACOM heeft aangegeven de periode voor militairen en burgers, waaronder DBBO personeel in CARIB goed te evalueren en dan aan de hand hiervan opnieuw het overleg te voeren over wat wijsheid is. Niet voor deze kleine groep nu beperktere regelgeving opleggen, maar wat ruimer en dan te evalueren in plaats op voorhand een verschil te maken tussen mensen. Dit argument werd niet omarmd door de andere vakbonden en Defensie. De ACOM ziet in deze geen valide argumenten om onderscheid te maken tussen de plaatsingsduur voor militairen en burgers (in het algemeen en BDBBO-ers in het bijzonder). Er werd nog geopperd dat de DBBO’er hiermee tegen zichzelf wordt beschermd. Dit begrijpt de ACOM zeker niet dat deze groep dan moet worden beschermd (DBBO-ers), maar de andere groep (burgers geplaatst in het buitenland buiten dit plan om en militairen) niet.

Verder nog

Ondanks dat de ACOM zich niet kon verenigen met het totale pakket heeft zij zich nog hard gemaakt voor het volgende:

• Wij zijn niet voor de mogelijkheden tot verlengen anders dan middels een formeel rekest op incidentele basis. Er is vooraf duidelijk voor personeel en organisatie of iemand gaat voor 3,4,5,6 (en ACOM wenst 7) jaar plaatsing. De medewerker bepaalt dit vooraf. In het voorstel van Defensie is verlengen wél mogelijk. Er is dan afgesproken dat de medewerker het aanvraagt (waarbij de maximale plaatsingsduur in totaal 6 jaar is). De ACOM is tegen willekeur (zogeheten gunfactor) wat nu soms door commandanten gebeurt. Ook de andere vakbonden zijn hiertegen en gezamenlijk is afgesproken dat Defensie positief tegenover verlengen staat en dit alleen afwijst op transparante en objectieve gronden.

• De medewerker kan bij terugkeer opteren voor een gewenst patrouillegebied. Daar is geen garantie op, maar Defensie zal zich optimaal inspannen. Als dat niet lukt dan op zijn minst in de provincie van voorkeur.

• De medewerker keert ten minste terug in de schaal waarin hij zit.

• Mocht een medewerker door het uitblijven van een tijdig geaccordeerd plan financieel nadeel ondervinden doordat bijvoorbeeld invoerheffingen (fiscaal) moeten worden betaald dit kan worden aangegeven middels een rekest. Defensie zal in de BCO Buitenland dit bespreken en naar alle redelijkheid en billijkheid dit beschouwen. Op sommige goederen bijvoorbeeld moet je al één jaar in bezit hebben, doordat er nu minder zit dan een jaar van functietoewijzing en daadwerkelijk op functie kon men dit niet voorzien.
• Ten laatste heeft de ACOM er nog op gewezen dat iedereen kan reageren als die denkt rechten te ontlenen in het geplaatst worden op functie in dit plan en dat de zogeheten BCO-2 vóór de BCO-3 dient te worden afgehandeld.

Vervolg

Later zullen de Sociale Partners zich beraden in de werkgroep Algemeen Personeelsbeleid over de regelgeving voor álle burgers bij Defensie die worden geplaatst in het buitenland.
Mocht in de Wet- en regelgeving afspraken worden gemaakt die gunstiger zijn dan waar deze groep DBBOers nu aanspraak op maakt, is afgesproken dat zij daar aanspraak op mogen maken.

Tot slot

Als u, als ACOM-lid van mening bent aanspraak te kunnen maken op een van de functies in voornoemd uitbreidingsplan neem dan contact op met de ACOM. Ook als u wilt opteren voor een vacature en wellicht een langere plaatsingsduur wenst dan de door Defensie en andere bonden overeengekomen plaatsingsduur (tot AOW-leeftijd) adviseren wij u dringend om contact op te nemen met de ACOM, bijvoorbeeld via info@acom.nl.

Nog geen lid?

Lid worden is het makkelijkste via www.acom.nl/lid

Bijlagen

Conceptverslag  WG REO 10 juli 2025

Agenda WG REO 28 augustus 2025

Brief SCO

Brief SCO op ioREO DOSCO

Plan DBBO CARIB

Burgers buitenland brief 1

Burgers buitenland brief 2

Voorstel aanvullende rechtspositie

Reactie ACOM/ CCOOP op voorstel aanvullende rechtspositie

Brief van 11 juli voorstel Defensie opnieuw overleg

Reactie ACOM/ CCOOP op brief 11 juli