Wij betogen dat het pensioenstelsel niet “onhoudbaar” is, al zijn er redenen om te investeren in een verbetering en versterking van het huidige stelsel. De laatste officiële meting plaatst Nederland opnieuw op nummer 1. En in Nederland  is ABP  de meest robuuste en houdbaarste van allemaal.

Dat blijkt uit de volgende feiten:

  • Eind 2018 had ABP bezittingen van ruim 442 miljard euro.
  • Dat was in 2007 voor de financiële crisis 219 miljard, een verdubbeling van het belegd vermogen.
  • De uitkeringen stegen in dezelfde periode van 6,5 naar 11,4 miljard en ontvangen premies van 6,7 naar 10,9 miljard.
  • Het ABP-vermogen steeg harder dan de uitkeringen of de premies. Het resultaat van goed en gedegen beleggen waarbij over een reeks van jaren verwachtingen worden verslagen.

Dus : Onhoudbaar? Geen sprake van!

De bezittingen van 442 miljard euro zijn ruim voldoende om aan alle verplichtingen te voldoen.

De kasstroom (wat gaat er in en uit) inclusief rendement is ruimschoots voldoende om alle toegezegde pensioenen te betalen en verantwoord te indexeren. Dit toont aan dat (zonder toevoeging van nieuwe verplichtingen en zonder ingelegde premies)  bij 5,8% rendement (het behaalde rendement de laatste 10 jaar gemiddeld) het vermogen zal exploderen.

HET GELD KLOTST TEGEN DE PLINTEN!  

Bij het “prudente” rendement van 2,8% netto dat gebruikt wordt voor het berekenen van het rendement van de premie kunnen we de pensioenen 60 jaar lang zonder problemen jaarlijks met 2% verhogen en de indexatie achterstand inhalen.

De dekkingsgraad

De dekkingsgraad daalde in het afgelopen jaar  van 139% naar 98%. De oorzaak hiervan is gelegen in de strikte regelgeving van de DNB waarbij voorbij wordt gegaan aan het werkelijk gerealiseerde rendement maar de marktrente als verplicht rendement wordt opgelegd.

Nog even terug in de tijd

Tot heden heeft de bemoeienis van de, bij ambtenaren aan elkaar gekoppelde, werkgever en  wetgever combinatie een negatieve uitwerking op het wel en wee van het fonds. Het begon in de jaren 80 en 90 vorige eeuw met de uitnamen uit het fonds van 38,6 miljard gulden om ontslagen en loonkortingen te kunnen voorkomen. Desondanks had ABP bij de privatisering een ruime dekkingsgraad.

Vervolgens is sinds 2009, dus na het begin van de crises, ruim 35 miljard euro te weinig premie betaald vanuit de verwachting dat het rendement hoger zou zijn dan de risicovrije rente. Inclusief gemist rendement werd ruim 42 miljard te weinig betaald.

Toch haalt het ABP nog altijd bijna 100% dekkingsgraad, ondanks een minder beleggingsjaar.  De uitnamen zijn immers gecompenseerd met beleggingsresultaten!

Door de DNB opgelegde rente lijkt het alsof er te weinig geld in kas is, maar niets is  minder waar. De jaarrekeningen laten zien dat het ABP als fonds robuust en houdbaar is. Toch moet er wat veranderen. Het opgelegde juk moet minder gaan knellen.

ONS VOORSTEL

  • Beëindig de afwijking tussen werkelijk rendement en de rente voor het disconteren van verplichtingen, hanteer eenzelfde  discontovoet voor de berekening van premie en verplichtingen.  Betaal als werkgever (Rijk) de ‘dekkende’ premie.
  • Respecteer dat  pensioenfondsen geen beleggingsinstellingen zijn maar uitvoerders die deelnemers zekerheid moeten bieden. Hoge ambities in combinatie met lage premies dwingen ABP tot risicovol beleggen. Conservatief beleggen wordt  afgestraft. Stop daarmee. Zorg dat de risicohouding gebaseerd wordt op de feitelijke samenstelling van het fonds.
  • Stop met de verheerlijking van ‘individuele pensioenpotjes’. Er bestaat geen individuele administratie van ingelegde premies en behaalde rendementen. Onze ABP “persoonlijke pensioenpotten” is een poging om deelnemers inzicht te geven in de opbouw van hun voorwaardelijke aanspraken. Afgeleid van de aanspraken maar zonder individuele rechten. De politieke droom van individuele potjes is een garantie voor administratieve chaos en teleurgestelde deelnemers. Het opbreken van de solidariteit kost iedere deelnemer geld, door de hogere kosten en het lagere rendement.
  • Geef het ABP de ruimte om samen met het Rijk als werkgever pensioen na 45 jaar mogelijk te maken.
  • Trek de discontovoet voor ABP gelijk aan de discontovoet die werkgever Rijk hanteert bij het berekenen van de premie: 2,8% reëel of 4,8% nominaal. Als tegenprestatie een conservatievere risicohouding. Maak zo van de pensioenfondsen weer publieke dienstverleners.

DE OPLOSSING VOOR ZELFSTANDIGEN EN FLEXWERKERS

Het is niet van deze tijd om het groeiende aantal flexwerkers en zelfstandigen buiten beschouwing te laten. Los het pragmatisch op en neem flexwerkers en zelfstandigen in het bestaande stelsel op. Laat iedereen die in een sector werkt deelnemen met dezelfde premie zoals die ook geldt voor vaste krachten in die sector.

Als het kabinet niet terugkeert op haar schreden zal ABP mogelijk al eind 2019 preventief moeten ingrijpen om pensioenkortingen in 2020 te voorkomen. De veroorzaker van het tekort is de premieachterstand. We lossen het probleem op door de werkgever, het kabinet, de rekening te sturen voor de gemiste premie en het gemiste rendement: ruim 50 miljard. Dat mag in 10 jaar betaald worden. Wij activeren de vordering en halen daarmee per direct een dekkingsgraad van ruim 110%.

De auteurs, allen lid van het verantwoordingsorgaan ABP schreven deze opinie op persoonlijke titel.

Ben Groen,  Kolonel b.d. Kmar,  lid CCOOP.
Rik Hindriks, econoom/ondernemer, lid FNV Zelfstandigen
Hans Leijh, luitenant-generaal b.d., lid CMHF
Bernard van Praag, emeritus hoogleraar economie en econometrie, lid NBP